QR-code-fraude: controleer waar de code naartoe leidt
Een QR-code is een manier om informatie te openen, bijvoorbeeld een webadres of betaalverzoek. De blokjes zelf vertellen niet of de afzender betrouwbaar is. Controleer wat er ná het scannen gebeurt.
Een sticker kan een andere bestemming hebben
Stel dat je bij een fietsenstalling een betaalcode ziet. Er kan een sticker over de oorspronkelijke code geplakt zijn. Kijk daarom naar de omgeving van de code en vergelijk de betaalinstructie met de officiële informatie van de aanbieder.
Open bij twijfel zelf de bekende app of website van de dienst. Ook een netjes afgedrukte brief met QR-code kan nep zijn; papier maakt een verzoek niet betrouwbaar.
Neem twee pauzes
De eerste pauze komt vóór het openen van de link: bekijk het volledige adres dat je telefoon toont. Een herkenbare bedrijfsnaam ergens in een adres is onvoldoende. Kun je de bestemming niet beoordelen, gebruik dan een onafhankelijke route.
De tweede pauze komt vóór bevestiging: klopt de handeling? Controleer bij betaling bedrag en ontvanger. Vraagt een menukaart ineens om bankgegevens of moet je voor een pakket een onbekende app installeren, stop dan. De gevraagde handeling moet passen bij wat je wilde doen.
Zelf oefenen zonder te betalen
Gebruik een QR-code van een bron die je kunt controleren, bijvoorbeeld een eigen document. Scan die en zoek waar je telefoon het adres laat zien. Sluit de voorvertoning weer. Door dit rustig te oefenen, herken je het moment waarop je bij een onbekende code kunt stoppen.
Via ScamCheck van Veiliginternetten kun je een website laten controleren. Een gunstige uitslag is geen garantie: een nieuwe fraudepagina kan nog onbekend zijn. Vertrouw dus niet alleen op een controletool.
Al verder gegaan?
Alleen scannen is een andere situatie dan gegevens invullen, betalen of software installeren. Volg de bijbehorende stappen in phishing herkennen. Heb je bankgegevens gedeeld of een verdachte betaling gedaan, bel dan onmiddellijk zelf je bank via een vertrouwd nummer. Bewaar de locatie van de code en het bericht of betaalbewijs.